1
بِيَجُرّ
Bi-yajur (Huruf Jer)
Kaidah: Huruf yang membarisbawahkan (mengkashrahkan) kata benda/isim setelahnya.
-
بِ...
-denganbi
-
كَ...
-sepertika
-
لِ... / لَ...
-untukli / la
-
إِلَى / إِلَيْهِ
434xkepadailaa / ilaihi
-
عَلَى / عَلَيْهِ
1.445xdi atas'alaa / 'alaihi
-
مِنْ
2.299xdarimin
-
فِيْ / فِيْهِ
1.699xdi dalamfii / fiihi
-
عَنْ...
155xdari'an
-
حَتَّى
-sehinggahattaa
-
بِ... تَ... وَ...
-demibi, ta, wa (Qasam)
2
كَانَ رَفْعُ نَصَبَ
Kaana Rafa' Nashab
Kaidah: Kata kerja bantu yang merofa'kan isim (subjek) dan menashabkan khabar (predikat).
-
كَانَ
1.418xadalahkaana
-
لَيْسَ
79xtiada, bukanlaisa
3
إِنَّ نَصَبَ رَفْعُ
Inna Nashab Rafa'
Kaidah: Huruf penegas yang menashabkan isim dan merofa'kan khabar.
-
إِنَّ
972xsesungguhnyainna
-
أَنَّ
187xsesungguhnyaanna
-
كَأَنَّ
37xseakan-akanka-anna
-
لَكِنَّ
65xakan tetapilakinna
-
لَعَلَّ
129xsemoga, supayala'alla
-
لَيْتَ
14xandaikanlaita
4
لَا نَصَبَ لِلنَّكِرَةِ
Laa Nashab lin-Nakirah
Kaidah: Huruf peniadaan mutlak terhadap seluruh jenis, menashabkan kata umum (nakirah).
-
لَا
1.731xtidak adalaa
5
إِلَّا نَصَبَ لِلْمُسْتَثْنَاءِ
Illaa Nashab lil-Mustatsna'
Kaidah: Huruf pengecualian yang menashabkan kata yang dikecualikan (mustatsna).
-
إِلَّا
470xkecualiillaa
6
يَا نَصَبَ لِلْمُضَافِ
Yaa Nashab lil-Mudhaf
Kaidah: Huruf panggilan yang menashabkan kata majemuk bersandar (mudhaf).
-
يَا
112xwahaiyaa
7
يَا نِدَاءُ
Yaa Nida' (Panggilan)
Kaidah: Kata seru/panggilan untuk menarik perhatian orang yang diseru.
-
يَا
112xwahaiyaa
-
يَا أَيُّهَا
156xwahai (laki-laki / umum)yaa ayyuhaa
-
يَا أَيَّتُهَا
1xwahai (perempuan)yaa ayyatuhaa
8
أَنْ يَنْصِبَ
An Yanshiba (Penashab Fi'il)
Kaidah: Huruf yang membarisfathahkan (menashabkan) kata kerja mudhari'.
-
أَنْ
577xhendaknyaan
-
لَنْ
104xtidak akanlan
-
إِذَنْ
3xkalau demikianidzan
-
كَيْ
10xsupayakay
-
لِ...
-supayali
-
حَتَّى
71xhinggahattaa
9
لَا تَجْزُمْ
Laa Tajzum (Larangan)
Kaidah: Huruf larangan yang mensukunkan (menjazamkan) fi'il mudhari'.
-
لَا
1.731xjanganlahlaa
10
لَمْ يَجْزُمْ
Lam Yajzum (Penjazam Fi'il)
Kaidah: Huruf peniadaan dan perintah yang menjazamkan (mensukunkan) satu fi'il mudhari'.
-
لَمْ
347xtidak / belumlam
-
لَمَّا
165xtidak / belumlammaa
-
لِ...
-hendaklahli
-
وَلْ...
9xhendaklahwal
-
فَلْ...
7xhendaklahfal
11
الشَّرْطُ وَالْجَوَابُ
Asy-Syarthu wal Jawabu
Kaidah: Kata-kata syarat yang menjazamkan dua kata kerja sekaligus (fi'il syarat dan fi'il jawab).
-
إِنْ
628xjikain
-
مَنْ
274xsiapaman
-
مَا
718xapamaa
-
أَيْنَمَا
4xkemanapunainamaa
-
حَيْثُمَا
1xdimanapunhaitsumaa
-
مَهْمَا
1xbagaimanapun jugamahmaa
12
اَلْإِسْتِثْنَاءُ
Al-Istitsna'
Kaidah: Kata-kata pengecualian, peringatan keras, atau pencegahan.
-
إِلَّا
470xkecualiillaa
-
أَلَّا
45xhendaklah janganlahallaa
-
كَلَّا
33xsekali-kali janganlahkallaa
13
اَلْعَطَفُ
Al-'Athafu (Kata Sambung)
Kaidah: Kata penghubung antar kata atau kalimat yang menyamakan kedudukan i'rab.
-
وَ...
-danwa
-
أَوْ
265xatauau
-
فَ...
-makafa
-
أَمْ
122xatauam
-
ثُمَّ
338xkemudiantsumma
-
أَمَّا
59xadapunammaa
-
بَلْ...
127xbahkanbal
-
حَتَّى...
71xhinggahattaa
-
لَكِنْ
65xakan tetapilaakin
14
اَلشَّرْطُ
Asy-Syarthu (Syarat Non-Jazam)
Kaidah: Kata-kata pengandaian, waktu terjadinya syarat, tanpa menjazamkan kata kerja.
-
إِذْ
239xjika / ketikaidz
-
إِذَا
432xjika / apabilaidzaa
-
إِذَنْ
-jika / kalau begituidzan
-
إِمَّا
29xjika tidakimmaa
-
أَمَّا
59xadapunammaa
-
لَمَّا
165xketikalammaa
-
لَوْ
200xjikalaulau
-
لَوْلَا
75xmengapa tidak / jikalau tidaklaulaa
-
لَوْمَا
1xmengapa tidaklaumaa
15
اَلْإِسْتِفْهَامُ
Al-Istifham (Kata Tanya)
Kaidah: Kata-kata tanya di dalam Al-Qur'an untuk menanyakan orang, benda, waktu, atau alasan.
-
أَ
-apakaha
-
أَلَا
45xingatlahalaa
-
أَيُّ
59xsiapakah / yang manaayyu
-
أَيْنَ
7xdimanaaina
-
مَا
718xapakahmaa
-
مَنْ
274xsiapakahman
-
مَتَى
9xkapanmataa
-
كَمْ
21xberapakam
-
كَيْفَ
83xbagaimanakaifa
-
هَلْ
92xapakahhal
-
مَاذَا
26xapakahmaadzaa
-
لِمَ
19xkenapalima
-
لِمَاذَا
-kenapalimaadzaa
16
اَلتَّوْكِيْدُ
At-Taukid (Penegasan)
Kaidah: Huruf penegas dan penguat makna kalimat (sungguh / benar-benar).
-
لَ...
-sungguhla
-
قَدْ
218xsungguhqad
-
لَقَدْ
188xsungguhlaqad
17
اَلْإِسْتِقْبَالُ
Al-Istiqbal (Masa Depan)
Kaidah: Huruf yang masuk pada fi'il mudhari' untuk menentukan waktu yang akan datang (akan).
-
سَ...
-akansa
-
سَوْفَ
42xakansaufa
18
اَلنَّافِي
An-Nafi (Peniadaan)
Kaidah: Huruf peniadaan yang berarti 'bukan / tidak'.
-
مَا
718xbukanmaa
-
لَا
1.731xbukanlaa
19
أَفْعَالُ الْمَدْحِ وَالذَّمِّ
Pujian & Celaan
Kaidah: Kata kerja khusus untuk memuji setinggi-tingginya atau mencela seburuk-buruknya.
-
نِعْمَ
16xsebaik-baikni'ma
-
بِئْسَ
40xsejelek-jelekbi'sa
20
ظَرْفٌ
Zhorof (Keterangan Tempat & Waktu)
Kaidah: Kata keterangan penunjuk posisi ruang (tempat) atau urutan waktu.
-
قَبْلَ
188xsebelumqabla
-
بَعْدَ
199xsesudahba'da
-
غَيْرَ
147xbukan / selainghaira
-
دُوْنَ
144xselainduuna
-
أَمَامَ
2xdi depanamaama
-
وَرَاءَ
24xdi belakangwaraa'a
-
خَلْفَ
19xdi belakangkhalfa
-
فَوْقَ
41xdi atasfauqa
-
تَحْتَ
51xdi bawahtahta
-
جَانِبَ
9xdi sampingjaaniba
-
حَوْلَ
17xdi sekitarhaula
-
كُلَّ
407xsetiapkulla
-
مَعَ
59xbesertama'a
-
عِنْدَ
196xdi sisi'inda
-
بَيْنَ
266xdi antarabaina
21
مَوْصُوْل
Maushul (Kata Sambung Orang / Benda)
Kaidah: Kata penghubung (relative pronoun) 'yang / orang-orang yang' untuk laki-laki dan perempuan.
-
اَلَّذِيْ
304xorang yang (lelaki 1)alladzii
-
اَللَّذَانِ
-orang yang (lelaki 2)alladzaani
-
اَلَّذِيْنَ
1.080xorang-orang yang (lelaki banyak)alladziina
-
اَلَّتِيْ
68xorang yang (wanita 1)allatii
-
اَلتَّانِ
-orang yang (wanita 2)allataani
-
اَللَّاتِيْ / اَللَّائِيْ
-orang-orang yang (wanita banyak)allaatii / allaa'ii
-
مَنْ
274xsiapa yangman
-
مَا
718xapa yangmaa
22
إِشَارَةٌ (بَعِيْد)
Isyarah Jauh (Kata Tunjuk 'Itu')
Kaidah: Kata tunjuk untuk menunjuk benda/orang yang posisinya jauh ('itu / mereka itu').
-
ذٰلِكَ
427xitu (lelaki 1)dzaalika
-
ذٰلِكُمَا
2xitu (lelaki 2)dzaalikumaa
-
ذٰلِكُمْ
27xitu (lelaki jamak)dzaalikum
-
تِلْكَ
41xitu (wanita 1)tilka
-
تِلْكُمَا
-itu (wanita 2)tilkumaa
-
تِلْكُمْ
-itu (wanita jamak)tilkum
-
أُولٰئِكَ
204xmereka ituulaaa'ika
23
إِشَارَةٌ (قَرِيْب)
Isyarah Dekat (Kata Tunjuk 'Ini')
Kaidah: Kata tunjuk untuk menunjuk benda/orang yang posisinya dekat ('ini / mereka ini').
-
هٰذَا
225xini satu (lelaki)haadzaa
-
هٰذَانِ
2xini dua (lelaki)haadzaani
-
هٰؤُلَاءِ
46xmereka ini (lelaki)haa'ulaaa'i
-
هٰذِهِ
47xini satu (wanita)haadzihi
-
هَاتَانِ
2xini dua (wanita)haataani
-
هٰؤُلَاءِ
46xmereka ini (wanita)haa'ulaaa'i
24
ضَمِيْرٌ (مُنْفَصِلٌ مَرْفُوْعٌ)
Dhamir Munfashil (Kata Ganti Mandiri)
Kaidah: Kata ganti orang yang berdiri sendiri (tidak bersambung), berfungsi sebagai subjek.
-
هُوَ
-dia (lelaki 1)huwa
-
هُمَا
-dia berdua (lelaki 2)humaa
-
هُمْ
-mereka (lelaki banyak)hum
-
هِيَ
-dia (wanita 1)hiya
-
هُمَا
-dia berdua (wanita 2)humaa
-
هُنَّ
-mereka (wanita banyak)hunna
-
أَنْتَ
-kamu (lelaki 1)anta
-
أَنْتُمَا
-kamu berdua (lelaki 2)antumaa
-
أَنْتُمْ
-kalian (lelaki banyak)antum
-
أَنْتِ
-kamu (wanita 1)anti
-
أَنْتُمَا
-kamu berdua (wanita 2)antumaa
-
أَنْتُنَّ
-kalian (wanita banyak)antunna
-
أَنَا
-sayaanaa
-
نَحْنُ
-kami / kitanahnu
25
ضَمِيْرٌ (مُتَّصِلٌ)
Dhamir Muttashil (Kata Ganti Bersambung)
Kaidah: Akhiran kata ganti yang menempel di belakang kata benda (milik) atau kata kerja (objek).
-
...ـهُ / ...ـهِ
-dia / -nya (lelaki 1)-hu / -hi
-
...ـهُمَا / ...ـهِمَا
-mereka berdua (lelaki 2)-humaa / -himaa
-
...ـهُمْ / ...ـهِمْ
-mereka (lelaki banyak)-hum / -him
-
...ـهَا
-dia / -nya (wanita 1)-haa
-
...ـهُمَا / ...ـهِمَا
-mereka berdua (wanita 2)-humaa / -himaa
-
...ـهُنَّ / ...ـهِنَّ
-mereka (wanita banyak)-hunna / -hinna
-
...ـكَ
-kamu / -mu (lelaki 1)-ka
-
...ـكُمَا
-kalian berdua (lelaki 2)-kumaa
-
...ـكُمْ
-kalian (lelaki banyak)-kum
-
...ـكِ
-kamu / -mu (wanita 1)-ki
-
...ـكُمَا
-kalian berdua (wanita 2)-kumaa
-
...ـكُنَّ
-kalian (wanita banyak)-kunna
-
...ـيْ / ...ـِيْ / ...ـنِيْ
-saya / -ku-ya / -ii / -nii
-
...ـنَا
-kami / kita / -kita-naa
26
ضَمِيْرٌ (مُنْفَصِلٌ مَنْصُوْبٌ)
Dhamir Munfashil Manshub (Kata Ganti Pengkhususan)
Kaidah: Kata ganti manshub pengkhususan pembatasan (Hasyr/Takhshish: 'Hanya kepada...').
-
إِيَّاهُ
-hanya kepadanya (lelaki 1)iyyaahu
-
إِيَّاهُمَا
-hanya kepadanya berdua (lelaki 2)iyyaahumaa
-
إِيَّاهُمْ
-hanya kepada mereka (lelaki banyak)iyyaahum
-
إِيَّاهَا
-hanya kepadanya (wanita 1)iyyaahaa
-
إِيَّاهُمَا
-hanya kepadanya berdua (wanita 2)iyyaahumaa
-
إِيَّاهُنَّ
-hanya kepada mereka (wanita banyak)iyyaahunna
-
إِيَّاكَ
-hanya kepadamu (lelaki 1)iyyaaka
-
إِيَّاكُمَا
-hanya kepadamu berdua (lelaki 2)iyyaakumaa
-
إِيَّاكُمْ
-hanya kepada kalian (lelaki banyak)iyyaakum
-
إِيَّاكِ
-hanya kepadamu (wanita 1)iyyaaki
-
إِيَّاكُمَا
-hanya kepadamu berdua (wanita 2)iyyaakumaa
-
إِيَّاكُنَّ
-hanya kepada kalian (wanita banyak)iyyaakunna
-
إِيَّايَ
-hanya kepadakuiyyaaya
-
إِيَّانَا
-hanya kepada kamiiyyaanaa